Bayram Geceleri Yapılacak Dua ve İbadetler

Bayram Geceleri Yapılacak Dua ve İbadetler

Bayram gecelerde yapılması tavsiye edilen ibadetler nelerdir? Ramazan ve Kurban Bayramı geceleri hangi ibadetler yapılır? Bayram gecesinin önemi ve fazileti nedir?
İslam'da gece, günden önce geldiği için bayram geceleri Arefe gününden sonraki gecedir. Yani başka bir deyişle bayram gününden önceki gecedir. Bu mübarek geceleri ganimet bilmeli ve istifade etmeye gayeret etmelidir.

Bayram Gecelerinin Fazileti
Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz buyurur:

“Ramazan bayramı gecesini ve Kurban Bayramı gecesini sevabını Allah’tan umarrak ihya edenin kalbi, kalblerin öldüğü gündde ölmez.” (İbn Mace, Sıyam, 68)

Bayram gecelerinde bu ve benzeri ibadetler yapılabilir:

1- NAMAZ KILMAK
Bayram geceleri kaza namazı ve nafile namaz kılınması tavsiye olunmuştur.

Mü’minlerin annesi Ümmü Habıbe Remle Binti Ebu Süfyan radıyallahu anhüma, Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem’i şöyle buyururken dinledim, dedi:

“Müslüman bir kimse, farzların dışında nafile olarak her gün Allah rızası için on iki rek`at namaz kılarsa, Allah Teala ona cennette bir köşk yapar” veya “Ona cennette bir köşk yapılır.” (Müslim, Müsafirın 103)

2- KUR’AN-I KERİM OKUMAK
Allah dostları mübarek gün ve gecelerde çokça Kur’an-ı Kerım okunmasını tavsiye buyurmuşlardır.

İbn-i Mesut‘tan (r.a.) rivayet edildiğine göre, Peygamber Efendimiz şöyle buyurdu:

“Kim Kur’an-ı Kerım’den bir harf okursa, onun için bir iyilik sevabı vardır. Her bir iyiliğin karşılığı da on sevaptır. Ben, elif lam mım bir harftir demiyorum; bilakis elif bir harftir, lam bir harftir, mım de bir harftir.” (Tirmizı, Fezailü’l-Kur’an 16)

İbn-i Abbas’tan (r.a.) rivayet edildiğine göre, Resulullah şöyle buyurdu:

“Kalbinde Kur’an’dan bir miktar bulunmayan kimse harap ev gibidir.” (Tirmizı, Fazailü’l-Kur’an 18)

3- DUA ETMEK
Rasulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz, her fırsatta dua etmemizi istemiş, dualarımıza meleklerin "amin" dediğini müjdelemişlerdir. Dualarımızda Allah'tan hayırlı ve güzel şeyler istediğimizi tavsiye etmişlerdir:

“Kendinize hayırdan başka bir şeyle dua etmeyin. Çünkü melekler dualarınıza amin derler” buyurmuşlardır. (Müslim, Cenaiz 7)

Ayet-i kerımede buyrulur:

“(Ey Resulüm!) De ki: Sizin dua ve niyazlarınız olmazsa, Rabbim size ne diye değer versin?” (el-Furkan, 77)

4- SADAKA VERMEK
Asr-ı saadette bayrama, infakla, ikramla, sadakayla hazırlanılır; bayram, Allah için yapılan fedakarlıklarla karşılanırdı.

Gerçek bayram, Hakk’ın bizden razı olmasıdır. Bunun içindir ki, bilhassa o sevinç günlerinde yetim, kimsesiz, fakir ve muhtaçları sevindirelim ki, ilahı rahmet ve merhamet tecellılerinden nasıb alabilelim. Zıra:

“Sizler yeryüzündekilere merhamet edin ki, gökyüzündekiler de size merhamet etsin.” buyrulmuştur. (Ebu Davud, Edeb, 58)

Allah yolunda infakta bulunup sadaka vermenin kişiyi pek çok tehlike ve belalardan muhafaza edeceği, buna ilaveten sadaka sahibini muhabbetullah’a nail eyleyeceği unutulmamalıdır. Mübarek gün ve geceler sadaka vermeye en güzel vesilelerdir.

Zira ayet-i kerimede şöyle buyrulmuştur:

“Allah yolunda infak edin! Kendi ellerinizle kendinizi tehlikeye atmayın. Bir de ihsanda bulunun. Zira Allah, muhsinleri (iyilikte bulunan, işini güzel yapan ve ihsan şuuru ile yaşayanları) sever.” (el-Bakara, 195)

Peygamber Efendimiz zengin-fakir her mü’mini infaka teşvik eder, bir hurmadan başka bir şeyi olmayan için mü’min şöyle buyururdu:

“Yarım hurmayla da olsa cehennem ateşinden korunun, onu da bulamazsanız güzel ve hoş bir söz ile korunun.” (Buharı, Edeb, 34)

5- TEVBE İSTİĞFAR ETMEK

Bayram gecelerinde günahlarımız için bolca tövbe istiğfar etmeliyiz. Tevbe, Hakk’a dönüş demektir. Hakk’ı unutan ya da O’ndan gafil olan bir kulun, girdiği yanlış yolun farkına varıp yüzünü ve gönlünü Rabbine yöneltmesi ve affını dilemesidir. Böyle bir kulun kalbi büyük bir nedametle, için için yanar ve ılık gözyaşlarıyla Rabbine gönlünü açar. İşte bu yanış ve pişmanlık “tevbe”dir. Ardından af dilemek için kalplerden taşan niyazlar da “istiğfar”dır.

Başta peygamberler olmak üzere bütün velıler, salihler ve sadıklar; darlıkta ve bollukta, kederde ve sevinçte daima Cenab-ı Hakk’a iltica etmişler ve O’na niyaz halinde bulunmuşlardır.

İbn-i Ömer (r.a.) şöyle der:

“Biz, Resulullah Efendimiz’in bir mecliste yüz defa:

«Allah’ım! Beni bağışla ve tevbemi kabul buyur! Çünkü Sen tevbeleri çok kabul eden ve çok merhamet edensin.» dediğini saymıştık.” (Ebu Davud, Vitir, 26/1516; Tirmizı, Deavat, 38/3434)

Allah’a yöneliş ve kalbin ulvı bir seviye kazanmasında mühim bir yeri olan istiğfar, manevı kirlerden temizlenmenin de en mühim vasıtasıdır. Makbul bir tevbe, kul ile Rab arasındaki engelleri ve perdeleri kaldırır, Allah Teala’nın sevgisine mazhar eder. Nitekim Cenab-ı Hak şöyle buyurmaktadır:

“Şüphesiz Allah, çok tevbe eden ve çok temizlenenleri sever.” (el-Bakara, 222)

6- HAMD ETMEK VE ŞÜKÜR HALİNDE BULUNMAK

Bayram gecelerde Allah’a çokça hamd etmeli ve şükür halinde bulunmalıyız.

Ayet-i kerimede: “Ölümsüz ve daima diri olan Allah’a güvenip dayan. Onu hamd ile tesbih et.” (Furkan, 58) buyrulmaktadır.

Resul-i Ekrem Efendimiz şöyle buyurmuşlardır:

“Meşru işlere Allah’a hamd ile başlanmazsa hayır ve bereketi kesilir.” (İbn-i Mace, Nikah, 19; Ebu Davud, Edeb, 18)

“Şükür, imanın yarısıdır…” (Süyutı, el-Camiu’s-Sağır, I, 107)

“Allah’a hamdetmek şükrün başıdır. Allah’a hamdetmeyen bir kul O’na şükür etmemiştir.” (Suyutı, el-Camiu’s-Sağir, no: 3835)

7- ALLAH’I ÇOKÇA ZİKRETMEK

Mübarek gün ve gecelerde Allah’ı zikretmeye daha çok önem verilmelidir.

Ayet-i kerimelerde şöyle buyrulur:

“Kendi kendine, yalvararak ve ürpererek, yüksek olmayan bir sesle, sabah-akşam Rabbini an. Gafillerden olma!” (el- A’raf, 205)

“Rabbinin ismini zikret ve bütün varlığınla O’na yönel.” (el-Müzzemmil, 8)

“…Allah’ı zikretmek, elbette en büyük ibadettir…” (el-Ankebut, 45)

Peygamber Efendimiz de şöyle buyurur:

“Allah’ı sevmenin alameti, Allah Teala’yı zikretmeyi sevmektir.” (Suyutı, el-Camiu’s-Sağır, II, 52)

Hazret-i Peygamber, Arefe Günü’nde en ziyade şöyle zikrederlerdi. Bizler de bu zikri arefe gününden başlayarak bayram geceleri de yapabiliriz.


"La ilahe illellahü vahdehü la şerike leh, Lehül mülkü ve lehül hamdü biyedihil hayru vehüve ala külli şey’in kadır."

“Allah’tan başka ilah yoktur, yalnız O vardır ve hiçbir şerıki yoktur. Mülk O’nundur ve hamd de O’na mahsustur. Bütün hayırlar O’nun elindedir ve O her şeye kadirdir.”

8- SALAT Ü SELAM GETİRMEK

Resulullah Efendimiz’e salavat getirmeyi Allah Teala emretmiştir. Ayrıca hadis-i şeriflerde salavat getirenin bütün sıkıntılarının giderileceği, günahlarının bağışlanacağı bildirilmiştir.

Nitekim ayet-i kerımede şöyle buyrulur:

“Şüphesiz ki Allah ve melekleri, Peygamber’e çokça salat ederler. Ey müminler! Siz de O’na salavat getirin ve tam bir teslimiyetle selam verin!” (el-Ahzab, 56)

Übey bin Kab (r.a.) diyor ki:

“Hazret-i Peygamber’e:

«– Ya Resulallah! Ben sana çok salavat-ı şerıfe getiriyorum. Acaba bunu ne kadar yapmam gerekir?» diye sordum.

«– Dilediğin kadar yap.» buyurdu.

«– Dualarımın dörtte birini salavat-ı şerıfeye ayırsam uygun olur mu?» diye sordum.

«– Dilediğin kadarını ayır. Ama daha fazla yaparsan senin için hayırlı olur.» buyurdu.

«– Öyleyse duamın yarısını salavat-ı şerıfeye ayırayım.» dedim.

«– Dilediğin kadar yap. Ama daha fazla yaparsan senin için hayırlı olur.» buyurdu. Ben yine:

«– Şu halde üçte ikisi yeter mi?» diye sordum.

«– İstediğin kadar. Ama artırırsan senin için iyi olur.» buyurdu.

«– Öyleyse duaya ayırdığım zamanın hepsinde sana salavat-ı şerıfe getirsem nasıl olur?» deyince:

«– O takdirde Allah bütün sıkıntılarını giderir ve günahlarını bağışlar.» buyurdu.” (Tirmizı, Kıyamet, 23)

9- BAYRAMA HAZIRLANMALIDIR

İslamda geceler günden önden önce geldiği için bayrama bayram gecelerini ihya ederek başlanmalı ve sonrasında da şu şekilde hazırlıklar yapılabilir:

1- Bayram günlerinde temiz ve güzel elbiseler giyilmeli.

2- Bayram namazına gitmeden önce gusül abdesti alınmalı.

3- Dişler fırçalanmalı, ağzımız temiz kokmalı.

4- Güzel kokular sürünmeli.

5- Güler yüzlü olunmalı.

6- Namazdan önce Ramazan bayramında hurma vb. tatlı bir şey yenilmesi.

7- Kurban bayramında ise ilk olarak kurban etinden yenilmesi.

8- Namaza mümkünse yürüyerek gidilmeli.

9- Namazdan dönüşte başka bir yol kullanılmalı.

10- Çokça sadaka dağıtılmalı.

11- Ramazan bayramında Fitreler namazdan önce verilmeli.

12- Namaza giderken tekbir getirilmesi (menduptur).

13- Kurban bayramında farz namazlardan sonra teşrik tekbiri getirilmesi. (Hanefılere göre vacip, Hanbelı ve Şafiılere göre sünnet, Malikilere göre ise menduptur)

14- Kurban bayramında Hanefı ve Hanbelılere göre arefe günü sabah namazından bayramın dördüncü günü ikindi namazına kadar yirmi üç vakit, Malikilere göre ise bayramın birinci günü öğle namazından dördüncü günü sabah namazına kadar on beş vakit tekbir getirilir. (Şafiılerde bu iki görüş de bulunmakla birlikte uygulamada daha çok ilk görüş benimsenmiştir.)

15- Bayram günlerinde İslamı ölçüler içinde eğlenilmesi ve bazı oyunların oynanması caizdir.