ASİ
ASi
Kaş'lar, Babil hükümdarı Hammurabi'nin ölümünden hemen son-ra, Babil'e hücum etmişler, ancak başarılı olamamışlardı. Hammurabi'-nin oğlu bu durumu bıraktığı tablette öğünerek açıklar ve Kaş'ları nasıl püskürttüğünü anlatır.
Kaş'lar, bu başarısızlıklarından sonra, dağılmamışlar, toplanma yer-leri olan Kuzey Sürye'de, Fırat kyıyılanndaki Ana (H-ana) kentine dön-müşler, fırsat kollamağa başlamışlardır. Bu olaydan yüz elli yıl sonra amaçlarına ulaşmışlar, Babil'e hakim olmuşlar, III. Babil hanedanım kurmuşlardır. Kas hanedanı pek çok krab tahta geçirerek beş yüz altmış yıl sürmüştür.
Kaş'lar, bu başarısızlıklarından sonra, dağılmamışlar, toplanma yer-leri olan Kuzey Sürye'de, Fırat kyıyılanndaki Ana (H-ana) kentine dön-müşler, fırsat kollamağa başlamışlardır. Bu olaydan yüz elli yıl sonra amaçlarına ulaşmışlar, Babil'e hakim olmuşlar, III. Babil hanedanım kurmuşlardır. Kas hanedanı pek çok krab tahta geçirerek beş yüz altmış yıl sürmüştür.
Kas Hanedam Kral Adlan: GANDAŞ Gandaş (Gan-daş = Kan- daş = Kandaş "aynı kandan olan") AGUM Agum I, II, III. (Ag-u-m = agam, Sayın büyüğüm"4) KAŞTlLlAŞ Kaştiliaş, I, II, III (Kaş-til-i-aş — Kas-dil-li "Oğuzlardaki Beg-dil-li = Beydilli gibi soy gösteren ad")
ABtRATTAŞ Abirattaş (Abirat-taş "Yurt-taş" gibi) TAZZÎ&URUMAŞ Tazzigurumaş (Tazzig-ur-u-maş = Düşman vurmuş) BURNABURlAŞ Burnaburiaş I, II (Burna-buri-aş — Börü burnu - "Kurt burnu" veya "Eski kurt"). ULAMBURlAŞ Ulamburiaş (Ulam-buri-aş = Ala börü = "Alaca, Kızıl Kurt") KARAÎNDAŞ Kara-indaş (Kara-in-daş "Kara-in mağarasından olan")5 KADAŞMAN Kadaşman-Enlil (Tanrı Ehlil'in akrabası, o soydan gelen) "Kadaş, Uygurcada, "Akraba, arkadaş" demektir. Kadaşman-Harbe (Ka-daş-man - Harbe), gibi. Kadaşman- Turgu veya Durgu (Ka-daş-man - Tur-gu "Akraba, kardeş Tur-sun veya Dur - sun).- gu eki Türkçede füturum ekidir. KARAHARDAŞ Karahardaş (Kara -har-daş) = Kara- Kardaş KUDUR Kudur -Enlil (Kud-ur Enlil = güçlü Enlil) (Enlil gücü, Enlil gazabı) Kadir, uygurcada, "güç, gazap" demektir, Kadir Han gibi (Bkz. Kşg.) AD AD Adad-şum-iddin (Adad-şum-iddi-n = "Adad sahip sun, koru")
MARDUK Marduk-apla-iddin (Marduk abla veya ana sabip ol, koru) ZABABA Zababa-şum-iddin (Za-baba-şum-iddi-n =Za baba koru sahip ol) Naz-i bug-aş "Bug soyundan gelen naz, nazlı" Kurigalzu (Kur-i -galzu = Kur-i-guz-lu "Guz'lu kurucusu, koru-yucusu, kurtarıcısı4). Nazibugaş (Naz-i-bug-aş) adı, dil bakımından olduğu gibi tarih ba kımmdan da çok önemlidir. "Naz" sözcüğü eski Farsçadan akndığı gibi, "Bug" soyu ya da boyunun Oğuz'ların yanında büyük önemi vardı. Oğuz'lar evlenmek için hep "Bug" boyundan kız almak istemişlerdir ve almışlardır. "Bugaş" sözcüğü, Bug boyuyle ilgili olabilir, Kaş'ların kul-landığı bu sözcüğe çok yakın bir sözcüğü de, Gud kral adlarında "Inim-Bagaş > Bug-aş" biçiminde görüyoruz.
Kas dilinde kral adlarından başka pek çok sözcük de bugünkü Türk-çeyle doğrudan doğruya bağlanabilir: "iranlı, Fars" anlamı da veren "Tacik" sözcüğüne rastlandığı gibi, "kadın esir" anlamını veren "Kukla" sözcüğüne de rastlanır ki bugünkü anlamlariyle en güzel biçimde bağ-daştığı görülür. Karaduniaş (Kara-dun-i-aş) sözcüğü ise "kara donlu, kara elbiseli" olarak açıklanır ki rahip, din adamı sınıfını gösterebilir7. Bugün de Güney Anadolu'da kullanılan "Şıh" sözü Kas dilinde de vardır: "şimdi Şıh=sundu Şıh = Şıh verdi" biçiminde tümcelere de rastlanır, "şum, şim", "sun-mak" demektir.
Sümercede olduğu gibi Kas dilinde de Tanrı adlarının, kral adlarının ve hayvan adlarının çizdiği küçük, resim sözcükler ve anlamları önemle ele abnmalıdır. Bir atm adı "uşan-kuş = uçan kuş" biçimindedir. Tanrı adlarında, genellikle özel adlarda yalvarma, dua anlamı daha çok geçer-lidir. Çoğu da bugün olduğu gibi eylem köklerinden türetilmiştir. "Erol, 6 Aynı metatez olayı 'Kızıl Deniz'in" o zamanlardan kalma "Kulzum" biçimindeki adında da görülebilir. Türkçede "-r" sesi bulunan sözcüklerde olduğu gibi, "-1" sesi bulunan sözcüklerde de metatez olayı vardır, özellikle ek alan sözcüklerde görülen "abn, aln-ı" Anadolu ağızlarında "anU", "yalın, yalnız /yanhz, yanıbş /yanlış /yalmş" gibi. 7 Ahlat'ta şehit düşen Abdurrahman Gazi'nin mezarına "Karadonlar" denilmesi dikkati çekmelidir. Karadon'lar bir kabile adı da olabilir, Kafkasya'da, Zonguldak'da böyle yer adı var-dır.
Dursun, Döne, Serpil, Savaş" gibi. Tanrı Enlil korusun, Enlil-gücü ya da "Tanrı Enlil'in soyundan gelen kral" gibi. Ayrıca Kaş'ların inan-dıkları "yer, gök, dağ, deniz" tanrılarının Oğuz geleneğinde, İslamlıktan sonra "Gök-Han-Oğulları, Deniz-Han-Oğulları" biçimlerini alışları da, gelenek, görenek, kültür birliğinin kanıtıdır. Bu geleneklere, bu tür özel adlardaki Türkçeye dikkat edilecek olursa, Kaş'ların ve onların kullan-dığı, dilin çok daha eskilere, çok parlak uygarlıklara dayanması gerekir. Bu bakımdan Kaş'lar, Türk tarihi; Türk dili hatta dünya dilleri ve ta-rihleri yönünden çok önemli bir hazinedir.
Kaş'lar, bu başarısızlıklarından sonra, dağılmamışlar, toplanma yer-leri olan Kuzey Sürye'de, Fırat kyıyılanndaki Ana (H-ana) kentine dön-müşler, fırsat kollamağa başlamışlardır. Bu olaydan yüz elli yıl sonra amaçlarına ulaşmışlar, Babil'e hakim olmuşlar, III. Babil hanedanım kurmuşlardır. Kas hanedanı pek çok krab tahta geçirerek beş yüz altmış yıl sürmüştür.
Kaş'lar, bu başarısızlıklarından sonra, dağılmamışlar, toplanma yer-leri olan Kuzey Sürye'de, Fırat kyıyılanndaki Ana (H-ana) kentine dön-müşler, fırsat kollamağa başlamışlardır. Bu olaydan yüz elli yıl sonra amaçlarına ulaşmışlar, Babil'e hakim olmuşlar, III. Babil hanedanım kurmuşlardır. Kas hanedanı pek çok krab tahta geçirerek beş yüz altmış yıl sürmüştür.
Kas Hanedam Kral Adlan: GANDAŞ Gandaş (Gan-daş = Kan- daş = Kandaş "aynı kandan olan") AGUM Agum I, II, III. (Ag-u-m = agam, Sayın büyüğüm"4) KAŞTlLlAŞ Kaştiliaş, I, II, III (Kaş-til-i-aş — Kas-dil-li "Oğuzlardaki Beg-dil-li = Beydilli gibi soy gösteren ad")
ABtRATTAŞ Abirattaş (Abirat-taş "Yurt-taş" gibi) TAZZÎ&URUMAŞ Tazzigurumaş (Tazzig-ur-u-maş = Düşman vurmuş) BURNABURlAŞ Burnaburiaş I, II (Burna-buri-aş — Börü burnu - "Kurt burnu" veya "Eski kurt"). ULAMBURlAŞ Ulamburiaş (Ulam-buri-aş = Ala börü = "Alaca, Kızıl Kurt") KARAÎNDAŞ Kara-indaş (Kara-in-daş "Kara-in mağarasından olan")5 KADAŞMAN Kadaşman-Enlil (Tanrı Ehlil'in akrabası, o soydan gelen) "Kadaş, Uygurcada, "Akraba, arkadaş" demektir. Kadaşman-Harbe (Ka-daş-man - Harbe), gibi. Kadaşman- Turgu veya Durgu (Ka-daş-man - Tur-gu "Akraba, kardeş Tur-sun veya Dur - sun).- gu eki Türkçede füturum ekidir. KARAHARDAŞ Karahardaş (Kara -har-daş) = Kara- Kardaş KUDUR Kudur -Enlil (Kud-ur Enlil = güçlü Enlil) (Enlil gücü, Enlil gazabı) Kadir, uygurcada, "güç, gazap" demektir, Kadir Han gibi (Bkz. Kşg.) AD AD Adad-şum-iddin (Adad-şum-iddi-n = "Adad sahip sun, koru")
MARDUK Marduk-apla-iddin (Marduk abla veya ana sabip ol, koru) ZABABA Zababa-şum-iddin (Za-baba-şum-iddi-n =Za baba koru sahip ol) Naz-i bug-aş "Bug soyundan gelen naz, nazlı" Kurigalzu (Kur-i -galzu = Kur-i-guz-lu "Guz'lu kurucusu, koru-yucusu, kurtarıcısı4). Nazibugaş (Naz-i-bug-aş) adı, dil bakımından olduğu gibi tarih ba kımmdan da çok önemlidir. "Naz" sözcüğü eski Farsçadan akndığı gibi, "Bug" soyu ya da boyunun Oğuz'ların yanında büyük önemi vardı. Oğuz'lar evlenmek için hep "Bug" boyundan kız almak istemişlerdir ve almışlardır. "Bugaş" sözcüğü, Bug boyuyle ilgili olabilir, Kaş'ların kul-landığı bu sözcüğe çok yakın bir sözcüğü de, Gud kral adlarında "Inim-Bagaş > Bug-aş" biçiminde görüyoruz.
Kas dilinde kral adlarından başka pek çok sözcük de bugünkü Türk-çeyle doğrudan doğruya bağlanabilir: "iranlı, Fars" anlamı da veren "Tacik" sözcüğüne rastlandığı gibi, "kadın esir" anlamını veren "Kukla" sözcüğüne de rastlanır ki bugünkü anlamlariyle en güzel biçimde bağ-daştığı görülür. Karaduniaş (Kara-dun-i-aş) sözcüğü ise "kara donlu, kara elbiseli" olarak açıklanır ki rahip, din adamı sınıfını gösterebilir7. Bugün de Güney Anadolu'da kullanılan "Şıh" sözü Kas dilinde de vardır: "şimdi Şıh=sundu Şıh = Şıh verdi" biçiminde tümcelere de rastlanır, "şum, şim", "sun-mak" demektir.
Sümercede olduğu gibi Kas dilinde de Tanrı adlarının, kral adlarının ve hayvan adlarının çizdiği küçük, resim sözcükler ve anlamları önemle ele abnmalıdır. Bir atm adı "uşan-kuş = uçan kuş" biçimindedir. Tanrı adlarında, genellikle özel adlarda yalvarma, dua anlamı daha çok geçer-lidir. Çoğu da bugün olduğu gibi eylem köklerinden türetilmiştir. "Erol, 6 Aynı metatez olayı 'Kızıl Deniz'in" o zamanlardan kalma "Kulzum" biçimindeki adında da görülebilir. Türkçede "-r" sesi bulunan sözcüklerde olduğu gibi, "-1" sesi bulunan sözcüklerde de metatez olayı vardır, özellikle ek alan sözcüklerde görülen "abn, aln-ı" Anadolu ağızlarında "anU", "yalın, yalnız /yanhz, yanıbş /yanlış /yalmş" gibi. 7 Ahlat'ta şehit düşen Abdurrahman Gazi'nin mezarına "Karadonlar" denilmesi dikkati çekmelidir. Karadon'lar bir kabile adı da olabilir, Kafkasya'da, Zonguldak'da böyle yer adı var-dır.
Dursun, Döne, Serpil, Savaş" gibi. Tanrı Enlil korusun, Enlil-gücü ya da "Tanrı Enlil'in soyundan gelen kral" gibi. Ayrıca Kaş'ların inan-dıkları "yer, gök, dağ, deniz" tanrılarının Oğuz geleneğinde, İslamlıktan sonra "Gök-Han-Oğulları, Deniz-Han-Oğulları" biçimlerini alışları da, gelenek, görenek, kültür birliğinin kanıtıdır. Bu geleneklere, bu tür özel adlardaki Türkçeye dikkat edilecek olursa, Kaş'ların ve onların kullan-dığı, dilin çok daha eskilere, çok parlak uygarlıklara dayanması gerekir. Bu bakımdan Kaş'lar, Türk tarihi; Türk dili hatta dünya dilleri ve ta-rihleri yönünden çok önemli bir hazinedir.