Hangi Hallerde Cemaatle Namaz Terk Edilebilir?
6) Kokan ve kokusunu gidermek mümkün olmayan çiğ bir gıda maddesi yemek. Soğan ve sarımsak gibi çiğ bir gıda maddesini yiyen kimse bunların kokusu gidinceye kadar cemaate çıkmamalıdır. Hadiste şöyle buyurulur: “Soğan veya sarımsak yiyen kimse evinde otursun, bizden ve mescidimizden uzak dursun.”
7) Bir yerde hapsedilmiş olmak. Allah Teala şöyle buyurmuştur: “Allah hiç bir kimseye gücünün yeteceğinden fazlasını yüklemez.”
8) İslam toplumunda herkes için gerekli olan veya topluma yeterli olacak sayıda kimseye farz olan bilimleri araştırmak ve bunların eğitim- öğretimiyle meşgul olmak da cemaate katılmamak için bir özür sayılır. Bununla birlikte bilimsel çalışma yapan kimselerin, cemaati büsbütün terk etmemesi ve mümkün oldukça cemaate katılması uygun olur.
Sadece tembellik ve önem vermeme yüzünden cemaati sürekli olarak terkeden kimse için, İslam devleti olan yerde ta’zir cezası uygulanır ve şahitliği kabul edilmez.
Cemaate devam etmek istediği halde, geçerli bir özürden dolayı, düzenli bir şekilde devamdan mahrum kalan kimse de niyetine göre cemaat sevabına nail olur.
Sonuç olarak, Hanefıler, cemaate gitmeyi düşürecek olan özürleri on sekiz maddede toplamış olup şunlardır: Yağmur, soğuk, korku, karanlık, hapis cezası, kör olmak, felçli olmak, çaprazlama eli ve ayağı kesilmiş olmak, hastalık, kötürüm olmak, yatalak olmak, çamur, zafiyet, yaşlılık, fıkıh ilmi ile uğraşmak, canının çektiği bir yemek hazır bulunmak, yolculuğa çıkmak üzere bulunmak, hastaya bakmak, gece şiddetli rüzgar esmek. Gündüzün esen şiddetli rüzgar ise özür sayılmamıştır. Çünkü aydınlık sebebiyle rüzgarın tehlikesine karşı korunmak mümkündür.
Dipnotlar:
[1] Hac, 22/78 [2] Buharı, Enbiya, 19; Ezan, 46, 47, 51; İtisam, 5; Nesaı, İmamet, 1, 17; Darimı, Mukaddime, 14; A. İbn Hanbel, I, 299; IV, 312, 313, V, 361, VI, 159, 202 [3] bk. İbn Mace, Mesacid, 17; Tirmızı, Mevakıt, 48; A. İbn Hanbel, III, 348. Bu hadisin senedinde müdellis bir ravı vardır. [4] Şevkanı, age, III, 155. [5] Buharı, Ezan, 160; İ’tisam, 24; Müslim, Mesacid, 73; Et’ime, 49; Ebu Davud, Et’ime, 40; A. İbn Hanbel, III, 400. [6] Bakara, 2/256.
Kaynak: Prof. Dr. Hamdi Döndüren, Delilleriyle İslam İlmihali, Erkam Yayınları